باغبانی, دانستنی های کاربردی, گیاه پزشکی

کرم خراط

کرم خراط (Zeuzera pyrina) که به پروانه فری (wood leopard moth) نیز مشهور است؛ از جمله آفت هایی جدی است که بیشتر روی درختان گلابی، زیتون و سیب در ناحیه مدیترانه دیده می شود. یک پروانه فری می تواند به طور کامل یک نهال جوان را از بین ببرد و درختانی که کمتر از 3 سال عمر دارند با هجوم کرم خراط به علت آسیبی که به تنه آنها وارد می شود؛ در اثر وزش باد به راحتی می شکنند.

کرم خراط

لارو پروانه ی فری

شناسایی کرم خراط

• تخم
تخم این حشره به رنگ زرد مایل به قهوه ای تا صورتی روشن مشاهده شده است و تقریبا 1 میلیمتر طول دارد.
• لارو
لاروها به طول 50 تا 60 میلیمتر هستند و به رنگ زرد روشن همراه با چند خال سیاه رنگ کوچک در هر بند از بدنشان دیده می شوند. سر و ناحیه قفسه سینه نیز به رنگ سیاه براق است.
• بالغ
پروانه فری سفید یا خاکستری است که شش نقطه سیاه و کبود دارد. ناحیه شکم این آفت کاملا کشیده است. بال ها کاملا سفید هستند و خالهای آبی متالیک کوچکی روی آنها دیده می شود. بال گونه ماده حدود 50 تا 60 سانتی متر و بال گونه نر حدود 35 تا 40 سانتی متر طول دارد.

پروانه فری

پروانه فری

پروانه بالغ کرم خراط

خسارات کرم خراط

کرم خراط می تواند به درختان و بوته ها به خصوص درختان سیب و گردو خسارات جبران ناپذیری وارد کند. این آفت در درختان هلو، آناناس، آلبالو، گلابی، انار و سایر درختان در نواحی مختلف ایران و جهان مشاهده شده است.
پروانه فری معمولا روی برگ درختان و نوک شاخه ها زندگی می کند. شاخه های آفت زده در اثر خم کردن می شکنند. کرم های جوانتر از شاخه های باریک شروع به تغذیه از جوانه ها و چوب درخت کرده و کم کم با از بین رفتن شاخه های باریک به سمت شاخه های پهن تر پیش می روند.

لارو کرم خراط چوبخوار است و به همین علت سوراخ هایی به اندازه یک گلوله را می توان روی شاخه ها تشخیص داد که معمولا کرم های نوزاد به مدت 6 تا 9 ماه در آن باقی می مانند.

زیر درختان آفت زده معمولا می توان کرم های نوزادی را که از سوراخها بیرون افتاده اند؛ مشاهده کرد. با رشد کرم خراط، سفید شدن برگ ها و خشک شدن جوانه ها نیز به تدریج قابل رویت می شود. شاخه های آفت زده به طور کامل از بین می روند و درختان جوانتر نیز خشک می شوند.

این نوع آفت حتی به درختان 15 ساله نیز حمله کرده و آسیب شدیدی به تنه درخت، شاخه و برگ ها وارد می کند.
از دیگر آسیب های مهم کرم خراط فراهم کردن محیط مناسبی روی تنه و شاخه درختان برای حمله و تخم ریزی سایر آفت ها از جمله پروانه زنبور نما است.

کنترل کرم خراط

• در گذشته برای کنترل کرم خراط از تله های نور استفاده می شد اما اکنون قرار دادن تله های اختلال در جفت گیری برای گونه نر که در بهار روی درختان گذاشته می شود؛ به عنوان سیستم هشدار به کار می رود.
• از دیگر روشهای کنترل زراعی می توان به وارد کردن سیم های نازک از طریق کرم نوزاد تا رسیدن به عمقی که نوزادان پنهان شده اند یا سم پاشی این نواحی اشاره کرد. اما این روش ها بسیار زمان بر هستند و فقط برای مواردی که میزان آفت زدگی بسیار ناچیز باشد؛ کاربرد دارند.

• اخیرا استفاده از تله های فرمون (650 عدد در هر هکتار) متداول شده که می تواند آفت را روی درختان میوه کنترل کند.
• آبیاری صحیح درختان معمولا از آفت زدگی با کرم خراط جلوگیری می کند اما در شرایط خشکسالی، احتمال هجوم این آفت نیز چندین برابر افزایش می یابد.

سعی کنید برای جلو گیری از حمله ی شدید آفت و درمان دور آبیاری منظم داشته باشید و درختان تشنگی نکشند.
• هرس شاخه هایی که لاروهای جوان روی نوک آنها شروع به تغذیه کرده اند نیز از پیشروی آنها به سمت تنه درخت جلوگیری می کند. برای این منظور از یک وجب پایین تر از آخرین قسمتی که داخل شاخه پوک شده را هرس کنید و حتما همانجا بسوزانید و سوزاندن را به بعد موکول نکنید.
• تغذیه مناسب و کوددهی به موقع درختان به خصوص ترکیبات فسفیت پتاسیم بهمراه ریز مغذی های با کیفیت نیز از عوامل موثر بر جلوگیری از آفت زدگی با پروانه فری است.

چند نکته ی مهم برای ازبین بردن و یا پیش گیری از ورود این آفت:

برای جلوگیری و حتی درمان باغات آلوده به این آفت توجه داشته باشید که نسبت به هرس و سوزاندن فوری (سوزاندن بعد از هرس کردن را به چند روز بعد موکول نکنید) شاخه های آلوده از یک وجب پایین تر از آخرین قستی از شاخه که پوکی قابل مشاهده است اقدام کنید. گام بعدی اینکه به هیچ عنوان درختان تشنگی نکشند و دور آبیاری را با توجه به سن و سال درخت و نیاز آبی تنظیم کنید.

با توجه به ترجیح میزبانی که این آفت داشته و فقط به گیاهان ضعیف تر حمله می کند، با استفاده از تزکیبات پلی کمپلکس نیو + هفی ژل سیستم ایمنی درختان قوی شده و با استفاده ی مرتب (ماهی یک یا دو بار در فصل بهار و تابستان) از این ترکیبات و یا برنامه ی تغذیه ای مناسبی که به توصیه ی گیاهپزشک اجرا میشود ، این آفت بطور کلی از باغ خارج می شود.
این آفت در باغ هایی که تغذیه ی اصولی و مناسبی دارند و شیره ی گیاهی با شدت بیشتری در حال جریان است نمیتوانند زندگی کنند و به ناچار باغ را ترک می کنند.

کرم خراط

کنترل شیمیایی کرم خراط

• کنترل این حشره با سم پاشی هزینه بسیار بالایی دارد و چون لارو حشره در دالان های شاخه و تنه زندگی می کنند در تماس مستقیم با سم نیستند و تاثیر قطعی ندارد و فقط در صورت استفاده از سموم مناسب و در زمان درست فقط درصدی از جمعیت کاسته میشود و معمولا همراه با روشهای کنترل آفات دیگر انجام می گیرد تا در هزینه ها صرفه جویی شود.

• برای از بین بردن لاروها بهتر است از سموم نفوذی بسیار قوی مثل سم اتریمفوس، خمیر سمی آنتی تارلو به صورت مبارزه تلفیقی استفاده شود. برای اثرگذاری سموم به خصوص در درخت گردو باید کل تنه درخت را به آن آغشته کرد تا تمام تخم ها از بین رفته و نتوانند به لارو تبدیل شوند.

• از سموم فسفره مثل دورسبان در صورت لزوم برای کنترل شیمایی کرم خراط مورد استفاده قرار می گیرند که البته فقط برای مقابله با گونه بالغ پروانه فری موثر است و نمی توان از آن در دوره برداشت محصول استفاده کرد. معمولا بهترین زمان استفاده در مناطق مختلف متفاوت می باشد ولی با استفاده از تله های فرمونی می توان زمانی که بیشترین جمعیت حشره ی شاخه خوار تبدیل به پروانه شده را تشخیص داد(منطقه ی خراسان تقریبا مصادف با نیمه ی خرداد) و نسبت به سم پاشی اقدام نمود.

• کنترل بیولوژیکی لارو پروانه فری نیز با استفاده از Elachertus nigritulus Zetterstedt امکان پذیر است که البته تاثیر چندانی روی گونه بالغ ندارد.

فروشگاه کشاورزی اگری اد

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.