باغبانی, دانستنی های کاربردی, زراعت, گیاه پزشکی

کود دامی پوسیده

مخلوز کردن کود

روش صحیح پوساندن کود دامی

با وجود اینکه پیشرفت تکنولوژی روش پوساندن کود دامی را سریعتر و راحت تر کرده است؛ هنوز هم روش سنتی یکی از بهترین روشهای پوساندن به شمار می آید. بسیار از باغداران ترجیح می دهند که از کود دامی تهیه شده توسط خودشان به جای بسته های آماده استفاده کنند. مواد مغذی موجود در کود دامی شاید بسیار کمتر از کودهای غنی شده آماده باشد اما میزان کربن موجود در آن که از مواد آلی بدست می آید برای غنی کردن خاک آنقدر موثر است که کمتر کود شیمیایی به پای آن می رسد.

پوساندن کود دامی

چه عواملی بر کیفیت پوساندن کود دامی موثرند؟

تا زمانیکه کود دامی را آزمایش نکنید متوجه نخواهید شد که دقیقا از چه مواد مغذی تشکیل شده است. عوامل متعددی برکیفیت پوساندن آن موثرند که شامل سن و نوع دام، خوراکی که به دام خورانده شده، میزان رطوبت کود دامی، موادی که برای پوساندن با آن مخلوط شده، نحوه نگهداری و ذخیره سازی و مدت نگهداری آن می شود.

میزان مواد مغذی در کود دامی طبیعی چقدر است؟

طبق مطالعات انجام گرفته به طور متوسط میزان مواد مغذی شامل نیتروژن (N)، فسفر (P) و پتاسیم (K) در کود حیوانات مختلف تخمین زده شده است:

کود مرغ :    پتاسیم: 1.8   فسفر:2.7    نیتروژن: 1.5

گاو شیرده:    پتاسیم: 0.4   فسفر:0.2    نیتروژن: 0.5

گاو پروار:    پتاسیم: 0.5   فسفر:0.3    نیتروژن: 0.5

گوسفند:    پتاسیم: 1.0   فسفر: 0.4    نیتروژن: 1.1

اسب: :    پتاسیم: 0.4   فسفر: 0.2    نیتروژن: 0.6

كود مرغي از عناصر نيتروژن، فسفر، كلسيم، سديم و گوگرد غني است ولي كود مرغي نسبت به كودهاي حيواني اثر كمتري بر بهبود خصوصيات فيزيكي و نگهداري رطوبت خاك دارد.

از تركيب شيميايي و خصوصيات ديگر اين كود مانند EC (نشان دهنده ميزان املاح كل كود) مي توان استنباط كرد كه كود مرغي درخاك هايي با شرايط كمبود شديد نيتروژن (ازت) و فسفر، شوري كمتر، بافت متوسط رو به سبك كه با آبي با كيفيت مناسب و به مقداركافي آبياري مي شوند، بهره وري بيشتري دارند.

بنابراين اگر بعضي از باغداران به دليل شرايط خاص خود، نتيجه خيلي خوبي از كودهاي مرغي گرفته اند، دليل بر اين نيست كه در همه باغ ها و آن هم هر ساله از اين نوع كود استفاده شود.

پوساندن کود دامی از کدام حیوان بهتر است؟

نوع دامی که برای پوساندن کود انتخاب می شود کاملا به محیط زندگی و حیواناتی که در مزرعه دارید؛ بستگی دارد. در هرمنطقه ای پروراندن دام های خاصی ارجحیت دارد اما اگر در منطقه ای که زندگی می کنید همه نوع دامی زندگی می کند، پوساندن کود اسب و گاو بهتر است چون مواد آلی بیشتری دارد. هر دو دام با تغذیه از علف و گیاهان کود دامی غنی از کربن مناسب برای کارهای کشاورزی تولید می کنند. کود دامی گوسفند نیز از این جهت که پوساندن و نگهداری آن راحت تر است؛ می تواند گزینه مناسبی باشد.

بهترین روش پوساندن کود دامی

برای پوساندن کود طبیعی را می توانید از دامهای خود در مزرعه جمع آوری کنید و یا از دامداران دیگر خریداری نمایید. پوساندن کود دامی حیوانات مختلف تقریبا روش مشابهی دارد:

  1. مخلوط کردن کود خام با سایر مواد

مواد مناسب برای مخلوط کردن با کود خام شامل هرنوع پسماند غذا یا هر نوع گیاهی مانند علف، برگ، ساقه، پوست میوه و غیره می شود. معمولا کود دامی را با کاه و کلش مخلوط می کنند. نسبت مخلوط کردن کود خام با مواد دیگر برای هر کود متفاوت است و باید آن را چند بار امتحان کنید تا به صورت تجربی میزان ایده آل آن را بدست آورید.

اگر پسماند دیگری در دسترس نبود می توانید از کود شیمیایی سفید(اوره 46%) برای هر ده تن کود دامی 100 کیلو گرم استفاده کنید. عنصر ازت به پوسیدن سریعتر و بهتر کود دامی کمک می کند.

به طور معمول یک چهارم از مخلوط کود دامی را موادی غیر از پهن دام تشکیل می دهد. اضافه کردن اوره (کود شیمیایی سفید) و گوگرد معدنی نیز در همین مرحله انجام می گیرد.

برای هر 10 تن کود دامی از 400 تا 600 کیلو گرم گوگرد استفاده کنید. گوگرد خاصیت ضد قارچی و تا حدودی خاصیت دور کنندگی حشرات را دارد و PH را پایین می آورد.

مخلوط تازه کود دامی بوی بسیار تندی دارد و بسیاری از آفات و جانوران ریز را به سمت خود جذب می کند. بنابراین بهتر است یک لایه کیسه پلاستیکی روی آن قرار دهید تا از ورود حشرات به آن جلوگیری شده و عمل تخمیر نیز به خوبی انجام گیرد.

مخلوز کردن کود

  1. افزودن آب و هوا

کمپوست با کیفیت باید دارای رطوبت کافی باشد تا به میکروبها اجازه رشد دهد و هوا نیز به داخل کپه ها نفوذ کند. پوساندن کود به روش سنتی حدود شش تا نه ماه زمان می برد که بسته به نحوه زیر و رو کردن شما دارد. اگر کود را در چاله به حال خود رها کنید تا به طور طبیعی پوسانده شود؛ بیشتر زمان می برد و درصورتیکه به طور منظم آن را زیر و رو کنید؛ روند پوساندن سریعتر انجام خواهد گرفت.

پس از دوهفته که کود طبیعی را داخل چاله ریخته اید یا روی زمین دپو کرده اید و مخلوط به شکل لجن در آمد؛ بهتر است کنترل دما را با دماسنج به طور منظم انجام دهید و اگر دما بالاتر از 70 درجه سانتیگراد رفت بهتر است کود را زیر و رو کنید. در این مرحله همچنین اضافه کردن ماسه بادی با کیفیت که شوری آن زیاد نباشد؛ توصیه می شود.

  1. نمونه گیری و ارسال به آزمایشگاه

معمولا دوماه پس از دپوی کود دامی، باید از آن نمونه گیری کنید و به آزمایشگاه بفرستید. پس از مشاهده نتایج می توانید تصمیم بگیرید که چه مواد مغذی به آن اضافه کنید تا کمبودهای آن جبران شود. در نهایت باید کود را به طور کامل غربال کنید و سپس در مزارع استفاده نمایید.

مضرات استفاده از کود دامی که درست نپوسیده:

در کود دامی که به روش اصولی نپوسیده باشد بذر انواع علف هرز یاف می شود.

در یک یک تن کود گاوی بیش از 80 هزار بذر علف هرز وجود دارد حال در نظر بگیرید که با دادن یک تن کود گاوی نپوسیده به خاک چه مقدار بذر علف به خاک اضافه کرده ایم! و اگر فقط 1% این بذرها سبز شوند خود تبدیل به یک مشکل خواهند شد.

کود دامی که بصورت اصولی نپوسیده باشد دارای اسپور قارچ فراوان می باشد و می تواند انواع بیماری های قارچی را در گیاهخان بوجود آورد.

کود دامی که بدرستی نپوسیده باشد حاوی انواع تخم حشرات و آفات مختلف می باشد که بعد از ورود به زمین ممکن از سر از تخم در آورده و به کشت و کار ما حمله کنند.

اگر کود دامی بصورت اصولی نپوسیده باشد بعد از ورود به زمین کشاورزی فرایند تخمیر صورت می گیرد و نتیجه ی این تخمیر گاز آمونیاک می باشد که می تواند جذب بسیاری از عناصر را از طریق ریشه مختل کند.

چرا باید از کود دامی پوسیده استفاده کنیم؟

در فرایند پوساندن کود دامی اگر فرایند تخمیر به درستی انجام شود، درجه حرارت کود به چیزی در حدود 90 درجه ی سانتی گراد می رسد که در این دما تمام بذور علف هرز،تخم حشرات، اسپورهای قارچ و باکتری ها از بین می رود و کاملا استریل می شود. باید دقت داشته باشید که چند مرتبه باید کود به هم بخورد تا تمام قسمت های کود به این درجه ی حرارت برسد و هیچ نقطه ای دارای آلودگی نباشد.

به این نکته ی خیلی مهم تاوجه داشته باشید که منظور از کود دامی پوسیده کودی نیست که سالها گوشه ای مانده باشد و در این شرایط کود به خودی خود استریل و عاری از آفات و بیماری ها نمی شود. بلکه با رعایت اصول و توجه به نکاتی که باید انجام شود میتوان کود را ظرف مدت چند ماه بطور کامل و صحیح پوساند.

و در پایان اینکه کود دامی حاوی تمام عناصر مورد نیاز برای گیاهان نبوده و غیر از ازت مابقی عناصر حاوی درصد خیلی پایینی بوده و به هیچ عنوان برای رشد و به ثمر رسیدن گیاهان کافی نیوده و با توجه به توصیه های فرد گیاهپزشک باید نسبت به تغذیه ی اصولی هر گیاه در مراحل رشدی مختلف اقدام نمود.

برای مطالعه ی سایر دانستنی های کاربردی کشاورزی اینجا کلیک کنید.

سوالات و نظراتتون رو در قسمت دیدگاه بنویسید، در اسرع وقت پاسخگوی شما خواهیم بود.

فروشگاه کشاورزی اگری اد.

2 نظر در “کود دامی پوسیده

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.